Ontwikkelen training cultuursensitief behandelen

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum wil middels dit praktijkproject een "blended learning" training ontwikkelen gericht op GGz professionals, waarbij zij handvatten aangereikt krijgen om de slagingskans van de therapie aan statushouders te vergroten. Het doel is om een training “cultuursensitief behandelen” te ontwikkelen, gebruik makend van ervaringsdeskundigen. Zodat meer GGz professionals op cultuursensitieve wijze statushouders zullen behandelen. 

Aanleiding

Vluchtelingen hebben een hoger risico op het ontwikkelen van psychische klachten/stoornissen. Het percentage posttraumatische-stressstoornissen (PTSS) en depressie ligt fors hoger dan de gemiddelde inwoner van Nederland. Uit onderzoek blijkt dat 13 – 25 % van de asielzoekers/statushouders kampt met depressie en/of PTSS (Ikram en Stronks, 2016). Veel statushouders die recent naar Nederland zijn gekomen, ondervinden psychische problemen. Zo blijkt uit een grootschalig onderzoek onder Syriërs in Nederland dat 41% van de Syriërs als psychisch ongezond kan worden aangemerkt. Het is opmerkelijk dat relatief weinig Syriërs (7%) contact hadden met een psychiater of psycholoog.   

Wanneer statushouders eenmaal door de huisarts zijn verwezen naar een psycholoog, en de statushouder bereid is om daar heen te gaan, dient zich een volgend obstakel aan: er zijn te weinig 1ste en 2de lijns GGz professionals die statushouders passende, cultuursensitieve zorg kunnen bieden (update Veerkracht & Vertrouwen, p. 8).  

Factoren die bijdragen aan het feit dat veel statushouders niet tijdig gebruik maken van de GGz in Nederland zijn er aan beide kanten. Aan de gebruikerskant speelt bij statushouders het stigma en de schaamte. Zij hebben veelal een andere visie op klachten. Tevens speelt onbekendheid met het Nederlandse zorgsysteem een rol, evenals als de communicatie barrières indien een statushouder onvoldoende de Nederlandse taal beheerst.  

Factoren die aan de aanbiederskant bijdragen aan dit probleem, zijn o.a. het hanteren van een ‘onesize fits all’ benadering, gebrekkige culturele competenties bij behandelaren (communicatie, diagnostiek, aanpassing van behandelingen op basis van achtergrond en context van patiënt, etc.). 

Training cultuursensitief behandelen voor GGz professionals

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum wil middels dit praktijkproject een training ontwikkelen gericht op GGz professionals, waarbij zij handvatten aangereikt krijgen om de slagingskans van de therapie aan statushouders te vergroten.  

Het doel is om een ‘blended learning’ training “cultuursensitief behandelen” te ontwikkelen, gebruik makend van ervaringsdeskundigen, in de praktijk te implementeren en zodoende te toetsen. Het doel van de training is dat door een cultuursensitieve benadering van de getrainde GGz professionals statushouders zich meer begrepen zullen voelen, er sneller een vertrouwensrelatie ontstaat, en therapie een grotere kans van slagen heeft (minder no show, minder uitval, betere behandelresultaten). Dankzij dit project zullen statushouders die worden behandeld door de getrainde GGz professionals meer regie ervaren tijdens de behandeling. 

Als basis verwerken we in de training de uitkomsten van de Generieke Module Diversiteit (GMD). Aanvullend zal specifieke informatie over statushouders worden toegevoegd. Het belangrijkste is dat de GMD wordt omgezet van theorie naar praktijk door het bieden van een tweedaagse training, waarbij GGz professionals hun competenties om cultuursensitief te behandelen vergroten.  

E-learning

Extra innovatie is dat een e-learning module ontwikkeld wordt, zodat een deel van de cursus online gedaan wordt door de GGz professionals. Via de e-learning is meer flexibiliteit en tijdswinst te behalen. Ook dient de e-learning als waardevol naslagwerk. Voor de e-learning werken we samen met Health E-Foundation.  

Inzet van ervaringsdeskundigen

Om te zorgen dat de training zoveel mogelijk aansluit bij de belevingswereld van statushouders, worden twee ervaringsdeskundigen ingezet: 1 Syrische en 1 Eritrese ervaringsdeskundige. Beide ervaringsdeskundigen zijn Mind-Spring trainers en hebben zowel de expertise van psycho-educatie, als de praktijkervaring met het geven van trainingen. De ervaringsdeskundigen zullen in de ontwikkelingsfase inhoudelijk input leveren op de inhoud van de training. Bij het uitvoeren van de training wordt 1 ervaringsdeskundige ingezet. 

Nadat de training ontwikkeld is, wordt de training geïmplementeerd in de praktijk bij 2 groepen van 15 GGz professionals. Elke groep zal de training zorgvuldig evalueren en feedback van deelnemers wordt verwerkt, zodat de training aangescherpt wordt. We werken samen met Centrum Seksueel Geweld, medewerkers van hen worden getraind. Ook GGz professionals van andere instellingen zullen getraind worden.

Resultaten verspreiden 

Als dit project is afgerond, zal de ontwikkelde en getoetste training via ARQ Academy aangeboden worden aan GGz professionals via open inschrijvingen. Hierdoor worden de resultaten op korte en langere termijn geborgd, omdat de training als vast trainingsaanbod beschikbaar blijft. Ook komt op deze manier de training landelijk beschikbaar. Voor de verspreiding van de resultaten, maken we een communicatieplan, waarmee zoveel mogelijk GGz professionals bereikt worden.  

Dit project levert direct een bijdrage aan verbeteren van de psychotrauma zorg aan statushouders, omdat de getrainde GGz hulpverleners na de training wel de passende, cultuursensitieve zorg bieden aan statushouders. Er worden 30 GGz professionals getraind. Bovenal zal er daarna een getoetste training beschikbaar zijn, die andere GGz professionals kunnen gebruiken. Zo is de insteek dat meer GGz behandelaars deze kennis tot zich nemen en grotere groepen statushouders toegang hebben tot cultuursensitieve GGz behandelaars.

Meer informatie: Larissa van Beek

020 840 7674
l.van.beek@arq.org